Retina Dekolmanı: "Gözüme Perde İndi" Şikâyeti Neden Acildir?

Göz hekimliğinde bazı şikâyetler vardır ki, telefonda duyduğumuz anda "bugün gelin" deriz. "Gözüme perde indi" bunların başında gelir. Bu yazıda retina dekolmanının neden bu kadar acil olduğunu, hangi belirtilerin habercisi olduğunu ve modern tedavi seçeneklerini anlatacağız.

Retina ve dekolman: benzetmeyle anlayalım

Retina, gözün iç duvarını kaplayan ve görüntüyü elektrik sinyaline çevirip beyne ileten ince sinir tabakasıdır — fotoğraf makinesinin filmi gibi. Retina dekolmanı, bu filmin duvardan soyulmasıdır. Soyulan bölge, altındaki damar tabakasından beslenemez; her geçen saat, o bölgedeki görme hücrelerinin bir kısmı geri dönüşsüz kaybedilir. Aciliyetin nedeni budur: dekolman "bekleyebilen" bir hastalık değildir.

Alarm zinciri: Üç aşamalı uyarı

Dekolman çoğu zaman habersiz gelmez; tipik bir sırayla haber verir:

1. Işık çakmaları (fotopsi): Özellikle karanlıkta, göz hareketleriyle beliren şimşek benzeri parlamalar. Göz içindeki vitreus jelinin retinayı çekiştirdiğinin işaretidir. Ayrıntılı yazımızı okuyun.
2. Aniden artan sinek uçuşması: Retina yırtıldığında ortama dökülen hücre ve kan elemanları, görme alanında is yağmuru ya da kurum gibi algılanır. Yıllardır olan sabit uçuşmalardan farkı, ani ve yoğun başlamasıdır.
3. Perde/gölge: Görme alanının bir kenarından başlayıp merkeze doğru ilerleyen siyah perde — retina ayrılmaya başlamıştır. Perde merkezi (makulayı) örtmeden yapılan cerrahinin görme sonuçları, örttükten sonrakinden belirgin iyidir. Saatler bu yüzden önemlidir.

Kimler risk altında?

• Yüksek miyoplar: Uzun göz küresinde retina incedir ve yırtılmaya yatkındır. Miyopisi -6'nın üzerinde olanlar belirtileri iyi tanımalıdır.
• Göz travması geçirenler: Darbeler retinada yırtık oluşturabilir — bazen aylar sonra bile.
• Diğer gözünde dekolman öyküsü olanlar ve ailesinde dekolman bulunanlar.
• Bazı katarakt ameliyatı geçirmiş hastalar — özellikle ilk yıllarda.

Tedavi: Aşamaya göre değişir

Yırtık aşamasında: Argon lazer

Retina henüz ayrılmamışken, sadece yırtık varken yakalanırsa; muayenehane ortamında, birkaç dakikada uygulanan argon lazer ile yırtığın çevresi "kaynak" yapılır ve sıvının retina altına geçmesi engellenir. Dekolman gelişmeden yapılan bu basit işlem, büyük bir cerrahiyi ve görme kaybı riskini önler. Alarm belirtilerinde erken başvurunun asıl kazancı budur.

Dekolman geliştiyse: Cerrahi

Ayrılma gerçekleştiğinde vitrektomi (göz içi cerrahisi) veya çevresel çökertme (skleral bakıl) yöntemleriyle retina yerine yatırılır ve yırtıklar kapatılır. Ameliyat sonrası göz içine verilen gaz nedeniyle bir süre belirli pozisyonda durmak gerekebilir; uçak yolculuğu gaz tamamen emilene kadar yasaktır.

Akılda kalsın

Ani ışık çakması + yoğun uçuşma + perde hissi üçlüsünün herhangi biri, aynı gün göz dibi muayenesi gerektirir. Erken gelen hastada çözüm çoğu zaman birkaç dakikalık lazerdir; geç kalan hastada ise büyük cerrahi ve belirsiz görsel sonuç. Aradaki fark, yalnızca zamandır.

Mersin'de acil göz muayenesi için hemen arayın: 0 501 372 18 03.